नेपालको नामी वकिल बन्ने उद्देश्य बोकेर बझाङबाट काठमाडौं छिरेका थिए । नेपाल ल क्याम्पसबाट बीएल गरेका उनले डिल्लीबजारमा ल फर्म पनि खोले । केही समय वकालत गरेपछि उनलाई वकालती पेशामा मन लागेन, उनी आफ्नै गाउँ फर्किए । कमलराजका हजुरवुवा बझाङका राजगुरु थिए । बझाङमा उनले गुरुकुल चलाएका थिए । गुरुकुलमा बास्तु, ज्योतिष, पुराणलगायत विभिन्न विषयमा पढाई हुन्थ्यो । कमलले पनि हजुरबुवासंग विभिन्न विषयमा अध्ययन गरेका थिए । वकालती काम छाडेका उनले गाउँमा गएर परम्परागत उपचार पद्धती र जडिबुटीका बारेमा अध्ययन गरे । अध्ययनकै क्रममा उनी भारतका विभिन्न स्थानमा पनि पुगे ।


उनले क्यान्सर रोगले थला परेका विरामीहरुको कल्पसनद पद्धतीबाट उपचार सुरु गरे । उनले हजुरबुवाबाट सिकेका सीप भारतमा प्रयोग गरे । फ्रिखबरका अनुसार भारतमा सफल रुपमा उपचार गरेपछि उनी २०६१ मा काठमाडौं आए र यहाँ पनि उपचार सुरु गरे । उनले अस्पतालमै राखेर क्रोनिक रोगको उपचार गरे । उनले उपचार गरेका २५ विरामीमध्ये २३ विरामीको सफल रुपमा उपचार गरे । नेपालमा मात्र होइन, भारतमा पनि उनले क्यान्सरलगायत कोमामा पुगेका विरामीको पनि चमत्कारिक रुपमा उपचार गरेर ब्यूँताए । उनले परम्परागत कल्पसनद पद्धतीबाट लिवियाका सेना प्रमुखको छोराको बंशानुगत रोगको उपचार गरे । भारतीय काउन्सिलरले नै कमलराज जोशीमार्फत उपचार गरिने भनेर भिसा दिएको थियो ।

अहिले संसारमा नै उपचार नभएको ड्युचिनी मस्कुलर डिस्टोर्फी (डीएमडी) को उपचार गरिरहेका छन् । गत बैशाखमा सुरु भएको उपचार विनासकारी महाभूकम्पका कारण ८ महिना रोकिन पुग्यो । उनले अहिले त्यही उपचारलाई भक्तपुर साँगास्थित हिलटेक रिसोर्टमा पुनः सुरु गरेका छन् । परम्परागत पद्धतीबाट अप्रत्यासित र चमत्कारिक उपचार गर्दै आएका जोशीसंग गरिएको कुराकानी :

० कल्पसनद कस्तो पद्धती हो ?
कल्पसनद परम्परागत र नेपालको मौलिक पद्धती हो । आयुर्वेदिक नेपाल र भारतको एउटै भए पनि हामीभन्दा भारतीय धेरै अगाडि छन् । तर कल्पसनद पद्धतीमा हामी अगाडि छौं । अंगिसर ऋषिले प्रतिपादन गरेको यो पद्धतीलाई अंगिसर सिद्धान्त पनि भनिन्छ । यो पद्धतीले अहिलेका बैज्ञानिक पद्धतीले काम गर्न सकेको छैन । यही पद्धतीलाई संसारमा चिनाउन हामीले काम गरिरहेका छौं ।

० कल्पसनद पद्धतीले कस्ता रोग ठीक पार्छ ?
कल्पसनद पद्धतीले टक्सिन रोगहरु निको पार्छ । खासगरी वंशानुगत विष रोगहरु यस पद्धतीबाट उपचार गरिन्छ । यी रोगको उपचारका लागि “वृचितौ जङ्गिड भवेत” सिद्धान्त लागू गरिएको हुन्छ । यसमा औषधिहरु शरीरमा लगाउने र खाने दुवै गरिन्छ । शरीरमा औषधि लगाएपछि शरीरभित्र रहेका विकारहरुलाई बाहिर फाल्छ । पञ्चमहाभूतको सिद्धान्त योग, वियोग र सापेक्षताको नियमले कल्पसनद उपचार पद्धतीमा औषधिले काम गर्छ ।

० डीएमडी रोगको उपचार पनि सुरु गर्नुभएको छ, होइन ?
अहिले हामीले भक्तपुरको साँगामा डीएमडी रोगको शिविर राखेका छौं । शिविरमा १० बर्षका दुई बालकको उपचार भइरहेको छ । राष्टिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय संघसंस्था र सञ्चार माध्यमलाई आमन्त्रण गरेर डीएमडी रोगको उपचार सुरु गरेका छौं । नेपालका बरिष्ठ चिकित्सकहरुले नियमित रुपमा विरामीको जाँच गरिराख्नु भएको छ । व्यवस्थापिका संससदको महिला, बालबालिका तथा जेष्ठ नागरिक समितिले कीर्तिपुरमा रहेको चीन सरकारले निर्माण गरिदिएको आर्युवेद अनुसन्धान भवन हामीलाई दिन सरकारलाई निर्देशन दिएको छ । कीर्तिपुरको भवन सरकारले उपलब्ध गराएपछि डीएमडीलगायत क्यान्सर रोगको समेत उपचार पनि सुरु गर्नेछौं ।

० हरेक प्रकारका क्यान्सर ठीक हुन्छ ?
अहिलेसम्म उपचार गरेका सबै किसिमका क्यान्सर ठीक भएको छ । नेपाल र भारत सरकारले दिएका विरामी हामीले ठीक गरेका छौं । यो रेकर्ड हामीसंग छ । क्यान्सर मुख्यतः विष रोग हो । विष रोग ७ किसिमका छन् । पहिले त्यो कुन विष हो भनेर पत्ता लगाउनु पर्छ । विष पत्ता लागेपछि त्यो विषलाई कुन औषधिले ठीक पार्छ त्यो औषधि दिनुपर्छ ।

० औषधिहरु चाहिँ कहाँबाट संकलन गर्नुहुन्छ ?
सबै परम्परागत औषधिको प्रयोग भइरहेको छ । यी औषधि सुदूरपश्चिमका विभिन्न जिल्लाबाट संकलन गरिन्छ । केही हिउँदमा संकलन गर्नुपर्ने औषधि छ भने केही बर्षायाममा संकलन गर्नुपर्छ । नेपालका पहाड, हिमाल र तराई क्षेत्रमा जडिबुटी संकलन गरी मिश्रण गरेर प्रयोग गरिरहेको छ । एउटा टोलीले जडिबुटी संकलन गरिरहेको छ भने अरु बैद्यहरुले साँगामा डीएमडीको उपचार गरिरहेका छन् । यस बाहेक नेपालबाट संकलन गरेर पठाएको जडिबुटीबाट भारतमा औषधि निर्माण भइरहेको छ । त्यहाँ तयार भएका औषधिलाई एउटा ब्राण्ड दिएर नेपालमा बिक्रीवितरण गर्ने योजना बनाएका छौं ।

० क्यान्सरको उपचारका लागि र डीएमडीका लागि कति खर्च लाग्छ ?
अहिले हामी सिष्टममा चलिसकेका छैनौं । एउटा औषधि लिन पनि पहाडी जिल्लामा पुग्नुपर्ने बाध्यता छ । उसलाई व्यवसायिक बनाउन सकेमा निकै सस्तोमा क्यान्सरको उपचार हुन सक्छ । सामान्यतया एउटा विरामीका लागि ४–५ लाख रुपैयाँ लाग्छ । तर डीएमडीको उपचार अलि महंगो छ । औषधिहरु धेरै लाग्छ । यसका लागि करिव १०–१५ लाख रुपैयाँ खर्च लाग्छ ।
purbelinews

एजेन्सी । गर्मी बढेसँगै करेलाको सीजन सुरु हुन्छ ।
औषधिको रुपमा हेरिने करेला मानव शरीरका निकै फाइदाजनक छ । मानिसहरु गर्मीयाममा करेलाको तरकारी बढी खाने गर्दछन् । करेलाले घामबाट पनि बचाउने बताइन्छ ।
थाहा पाउनुस् करेलाका फाइदाहरुः
– खानामा रुचि बढाउँछ ।
– छालाको सङ्क्रमण, चिलाउने खटिरा, घाउ आदिलाई हटाउँछ ।
– खाएको कुरा राम्ररी पचाउँछ ।
– पेटसफा राख्दछ ।
– कब्जियत हुन दिँदैन ।
– पेटसम्बन्धी विभिन्न रोगजस्तै, ग्याष्ट्रिक, अल्सर आदिलाई कम गर्दै लैजान्छ ।
– रगत शुद्धीकरण गरी सफा राख्न मद्दत गर्छ ।
– मधुमेह रोगीलाई
– इन्सुलिनको काम गर्छ ।
– यसले छाला सम्बन्धी विभिन्न रोगजस्तै यस्तै हात खुट्टाका जोर्नी दुख्ने वा बाथ रोग भएको, पिसाब पोल्ने, पत्थर भएका, अम्लपित्त, -हैजाजस्ता रोगमा करेलाको सेवनबाट फाइदा गर्छ ।
– तीते करेलालाई उमाल्दा यसमा एन्टिअक्सिडेन्ट उत्पन्न हुन्छ, जसले क्यान्सरको सम्भावनालाई घटाउँछ ।
– औषधिको रूपमा तीते करेलको हरेक भाग जस्तै फल, पात, बियाँ, जरा आदि विभिन्न प्रकारका रोगको उपचारका लागि प्रयोग गरिएको पाइन्छ ।
– तीते करेलका बियाँ पेटमा जुका लागेको खण्डमा तीते करेलाको बियाँलाई पिनेर सेवन गरेमा यसले पेटमा भएको जुकालाई बाहिर निकाल्न मद्दत गर्छ ।
– साना केटाकेटीलाई झाडा वा वान्ता भइरहेमा तीनवटा करेलाको बियाँ र तीनवटा मरिच पिनेर धूलो गरी पानीसँग खुवाइदिएमा झाडा वा वान्तारोकिन्छ ।
– मधुमेह रोगीले तीतेकरेलाको धूलो बिहानबेलुका एक एक चम्चा खाइदिएमा यसले इन्सुलिनको काम गर्छ ।
– तीतेकरेलाको पात पिसेर लेप बनाएर लगाएमा छालाको रोग निको हुन्छ ।
– आगाले पोलेको ठाउँमा लगाइदिँदा फाइदा गर्छ ।
– तीते करेलाको पात आगोमा तताएर सिधेनुन सँग खानाअघि खाएमा अम्लपित्त रोगमा फाइदा गर्छ ।
– बर्षा याममा हैजा लागेको शङ्का लागेमा वाहैजाको पहिलो चरणमा छ भने करेलाको रस वा पातको रस खाएमा फाइदा गर्छ । यसका लागि -दुई चिया चम्चा रसमा त्यति नै मात्रा सेतो प्याजको रस मिलाई खानुपर्दछ ।
– तीते करेलाको जरालाई पिसेर लेप बनाएर पाइल्समा लगाए यसले फाइदा गर्छ ।
– तीते करेलाको जराको रसमा बराबरमात्रामा मह वा तुलसीको रस मिसाएर दिनहुँ राति एक महिना जति खाएमा श्वासप्रश्वास समबन्धी रोग -स्तै चिसो लाग्ने, दम, ब्रोन्काइटिस, घाँटीको रोग आदिबाट मुक्ति पाउन सकिन्छ ।
अन्य उपयोगिता: तीते करेलाको दिनहुँ सेवनले शरीरको तौल कम गर्न वा घटाउन मद्दत गर्छ ।
dainiknepal

एजेन्सी – कागती अत्याधिक प्रयोग हुने फल हो । चियादेखि अनुहार चमकाउनसम्म कागतीको प्रयोग हुन्छ । यसको अचार पनि त्यतिकै स्वादिलो हुन्छ । कागतीले नुहाँउदा चाँया पर्ने समस्या हट्छ । यतिमात्र होइन, निचोरेको कागतीका पनि धेरै फाइदा छन् । तर हामी थाहा नभएर त्यसको प्रयोग भने गर्दैनौं।
यी हुन निचोरेको फालेका कागतीका चार अनौठा फाइदाः
भाडा डढेको दाग मेटाउन
कहिलेकाही खाना पकाउदा भाँडा डढ्न सक्छ । खाना डढेर कुकर वा कुनै भाँडाको भित्र र बाहिर कालो हुन सक्छ । यस्तो अवस्थामा मन तातो पानीमा निचोरेको कागतीलाई केही बेर डुबाउने र त्यसले रगेटेर माझ्नाले डढेको दाग हट्छ ।
हातको चिल्लो हटाउन
तपाईले याद गर्नु भएकोले होला प्राय रेस्टुरेन्टमा सानो कचौरा वा गिलासमा मन  तातो पानीमा कागती डुबाएर राख्ने गरिन्छ । किन राखिन्छ कागतीलाई यसरी ? रेस्टुरेन्टमा निकै चिल्लो तथा मसलादार खाना खाँद हातमा लागेको चिल्लो हटाउन कागती पानीले मद्धत गर्ने भएकोले यस्तो व्यवस्था गरिएको हो । निचोरेको कागतीलाई हातमा दल्नाले चिल्लोपन हट्छ । साथै कागतीमा हुने एसिडयुक्त तत्वले नङको फोहर फाली चमक गराउँछ ।
कपडामा चमकपन ल्याउन
सेतो लुगामा कालो वा अन्य टाटो लागेर हैरान हुनु भएको छ ? आत्तिनु पर्दैन, फालिएको कागतीलाई पानीमा निचोरेर लुगालाई १५ मिनेट छोडिदिनुहोस । १५ मिनेटपछि ती लुगालाई साबुन पानीले साबिक झै धुनुहोस । तपाईको लुगाको चमक पूर्ववत अवस्थामा फर्किन्छ । कागती पानीले लुगाको जुनसुकै फोहर सफा बनाइदिन्छ ।
घरलाई बासनादार बनाउन
कागतीको बासना आफैमा मगमग आउने भएकोले यसले वातावरणलाई सुगन्धित बनाउछ भने अनावश्यक झिंगा पनि फैलिदैनन् । सम्भव भए घरको वरिपरि कागती लगाउनुहोस । घरका कुना काप्चा ढुडी लागेर वा हावा नछिरेर नराम्रो गन्ध त आएको छैन ? यस्तो बेलामा तपाईले कोठाका कुना कुनामा अत्तर छर्ने चिन्ता लिनु पर्दैन । फालिएका एकदुई ओटा कागती भए पुग्छ ।
निचरेको कागती वा वोक्रालाई कुनै सेतो र सफा कपडामा राखेर कुनामा फालिदिनुहोस । दुई तीन घन्टासम्म कागतीको बासनले कोठा नै सुगन्धित हुन्छ । फेरी तीन घन्टा पछि पुन कागतीको बोक्रा कपडामा घोटेर छोडिदिनुहोस , यसले कोठालाई बासनायुक्त बनाइदिन्छ । कागतलीलाई तपाईले किचेनको विभिन्न स्थानमा पनि घोटेर बासनायुक्त बनाउन सक्नुहुन्छ । कागतीले फ्रिजको गन्ध पनि हटाँउछ ।
swasthyakhabar

 धेरै महिलाहरुलाई महिनावारीमा अनियमितता हुने समस्या देखिएको पाईन्छ । कुनै पनि महिलाका विशेषगरी किशोरीहरुका लागि महिनाका ती दिनहरु निकै तनावपूर्ण र पीडादायक हुने गर्दछ । आधुनिक जीवनशैली, वातावरणीय प्रदुषण र शहरी खानपानमा आएको परिवर्तनका कारण धेरैजसो किशोरीहरुलाई महिनावारी भएका बेला अत्यधिक पीडाको महशुस हुनु र दैनिकी तनावपूर्ण हुनु अहिले सामान्य भइसकेको छ ।

निकै चिसो खाना खानाले महिनावारी नियमित हुने गर्दैन भने कहिले निकै गर्मी कुराहरु खानाले महिनावारी हुने गर्दछ । जसवाट महिनामा दुईपटक वा दुई महिनामा एकपटक हुने गर्दछ । यसरी अनियमित रुपमा महिनावारी हुँदा पेट, कम्मर र ढाडमा हुने पीडा हुने गर्दछ र यस्तो पिडालाई सहन निकै गाह्रो र कष्टपूर्ण हुने गर्दछ । यस्तो कष्टपूर्ण पीडाबाट राहत दिने केहि घरेलु उपचारहरु पनि छन् चिन्ता नलिनुस् । जुन खानेकुरालाई तपाईंले खानुपर्ने हुन्छ ।

- गाजरः गाजरले आँखाको लागि राम्रो गर्ने मात्र नभई महिनावारीको पीडालाई पनि कम गर्ने गर्दछ । स्त्रीरोग विशेषज्ञका अनुसार, एक ग्लास गाजरको रस पिउनाले माहिनावारी भएको बेला रक्त प्रवाह राम्रो तरिकाले हुने गर्दछ र पीडाबाट पनि राहत मिल्ने गर्दछ । २ मेवाः महिनावारी भएको बेला मेवा खानाले फाइदा पुराउँछ । धेरैपटक महिनावारीको दौरान रक्त प्रवाह सहि तरिकाले हुने गर्दैन जसका कारण अझ पिडा हुने गर्दछ । यस्तो अवस्थामा मेवाको सेवन गर्नाले रक्त प्रवाह ठिक तरिकाले हुने गर्दछ र पीडा पनि कम हुने गर्दछ ।

- दुध: दुध क्याल्सियमको निकै राम्रो स्रोत हो, महिनावारीको पीडालाई कम गर्न एक ग्लास दुध पिउने गर्नुहोस् यसले तपाईंको क्याल्सियमको कमीलाई पूरा गरिदिनेछ र पीडाबाट आराम मिल्नेछ । यदि तपाईंलाई दुध मिठो लाग्दैन भने तपाईंले क्याल्सियमको चक्की पनि खानसक्नुहुन्छ ।

- घिउकुमारीः महिनावारीको दौरान एक चम्चा महमा यसलाई मिसाएर खानाले भइरहेको पीडालाई कम गर्ने गर्दछ ।

- तुलसीः पीडा भइरहेको बेलामा तुलसीको पातलाई चियामा मिसाएर खानुहोस् । तुलसीमा भएको क्याफीड एसिडले महिनावारीको पीडालाई कम गर्ने गर्दछ । धेरै पीडा भइरहेको छ भने ७–८ वटा तुलसीको पातलाई आधा कप पानीमा हालेर उमाल्नुहोस् र त्यसलाई छानेर त्यसको पानी पिउनुहोस् । -

- अदुवाः एक कप पानीमा अदुवालाई काटेर उमाल्नुहोस् । यदि यसको स्वाद मिठो लागेन भने थोरै नुन पनि हाल्नुहोस् र खाना खाइसकेपछि दिनको तीन–चार पटक खाने गर्नुभयो भने पीडाबाट मुक्ति पाइन्छ ।

- व्यायामः हुुन त हामीले दिन दिनै व्यायाम गर्नु जरुरी छ तर महिनावारीको पीडा भएको बेलामा व्यायाम अत्यावश्यक कुरा हो । उक्त प्रवाहलाई राम्रो गराउन व्यायामको निकै आवश्यकता पर्ने गर्दछ ।
- जंक फुडहरुबाट टाढै रहनुहोस् मासिक धर्मको बेला आफ्नो खाने व्यवहारमा पनि ध्यान राख्नुहोस् । जति सक्नुहुन्छ जंक फुड नखानुहोस् र रक्सीबाट टाढै रहनुहोस् ।
- तातो पानीले नुहाउनुहोस्ः तातो पानीले नुहाउनाले रक्त प्रवाह राम्रो गरेर पीडा कम हुने गर्दछ ।

स्रोत :हाम्रो डाक्टर

अण्डालाई शरीरमा पौष्टिक तत्व प्रदान गर्ने खानाकोरुपमा लिइन्छ । सन्तुलित भोजनमा पनि अण्डा खान सल्लाह दिइन्छ । प्रोटिन प्राप्त गर्नका लागि अण्डा जस्तो राम्रो खानेकुरा केही पनि हुँदैन भन्दा पनि हुन्छ । शरीरमा तागत चाहिएमा प्रोटिनले भरपुर अण्डा खानु उत्तम नै हुन्छ । विहानको नास्ता वा रातको खाना समेत अण्डा उत्तम हुन्छ । अण्डा खाएरै पनि पेट भर्न सकिन्छ ।


कतिपय शोधले नियमित अण्डा खाँदा मुटुको रोगको खतरा कम हुन्छ । तर खासमा कुरा मात्र यत्तिमा रोकिँदैन । अण्डाको पहेँलो भाग खान हुने कि नहुने भन्ने विषयमा धेरै अघि देखि वहस हुँदै आएको छ ।

स्वास्थ्यको दृष्टिले अण्डाको पहेंलो भाग नखानु राम्रो मानिन्छ । किन भने अण्डाको पहेंलो भागमा सेतो भागमा भन्दा बढी चिल्लो पदार्थ हुन्छ । यसमा ब्याड कोलस्टेरोलको मात्रा पनि उच्च हन्छ । यसमा स्याचुरेटेड फ्याट पनि उच्च मात्रामा हुन्छ ।

एउटा अण्डाको पहेंलो भागमा सामान्यरुपमा ५५ क्यालोरी हुन्छ । ४.५ फ्याट र १.६ स्याचुरेटेड फ्याट, २१० एमजी कोलस्टोरेल, ८ एमजी सोडियम र २.७ प्रोटिन हुन्छ ।जवकी सेतो भागमा भने क्यालोरी निक्कै कम हुन्छ र चिल्लो भाग पनि कम हुन्छ । सेतो भागमा प्रोटिन भने राम्रो हुन्छ । यो भागमा ४ ग्राम प्रोटिन हुन्छ, ५५ एमजी सोडियम र केवल १७ क्यालोरी हुन्छ ।

तर डेलीबर्न वेबसाइटका अनुसार अण्डाको पहेंलो भाग नखाँदा प्रोटिनबाट बन्चित भइन्छ । त्वचाको लागि अण्डाको पहेंलो भाग निक्कै राम्रो मानिन्छ । भिटामिन पनि उच्च मात्रामा पाइन्छ । स्वस्थ र कोलेस्टोरल रहित शरीरको लागि अण्डाको पहेंलो भन्दा सेतो भाग खानु राम्रो हुन्छ । किन भने पहेंलो भागमा कोलस्टेरोलको मात्रा उच्च हुन्छ । नेपाली हेडलाइनबाट ।

धेरैको साझा समस्या र जिज्ञासा हो हातखुट्टा झमझम गर्नु । प्रायःले बिनासित्ति हातखुट्टा झमझम्याइरहेको महशुस गर्छन् । खाशमा यसो हुनुको ६० देखि ७० प्रतिशत कारण मानसिक हो । मानसिक रुपमा त्यस्तो महशुस गरेर धेरैले आफूलाई यो समस्या कहिल्यै समाधान नभएको भनेर अस्पतालको चक्कर काट्छन् ।
किन त्यस्तो महशुस हुन्छ त ?
तनाव, थकान र चिन्ताका कारण यस्तो हुन्छ । जसले गर्दा हातखुट्टा तातेको र झमझमाएको महशुस हुन्छ  । यसैगरी २० देखि ३० प्रतिशतको हताखुट्टा झमझम गर्नु रोगको कारण पनि हुन सक्छ । डायबिटिज भएको मान्छेलाई यस्तो हुनु सामान्य कारण मानिन्छ । अर्काे वाथरोग हो । यसैगरी भिटामिन बी १२, बी ६ को कमीले पनि यस्तो हुन सक्छ ।
नशाकै कारणले पनि हुन्छ कहिलेकाहिँ । कतिपय अवस्थामा जोर्नीहरु, हातको कुहिनो र कुम, खुट्टाको घुँडामा नशा च्यापिएर पनि झमझमाउन सक्छ ।
स्पाइनल कडमा ट्युमर वा इन्फेक्सन भएपनि यस्तो समस्या हुन्छ । चोटपटकबाट घाइते हुँदा पनि यस्तो हुन्छ । अर्काे कारण सिरिङ्गोमायलिया हो । यो भनेको स्पाइनलमा पानी जम्ने हुन्छ । कतिपय अवस्थामा भने दिमागको पुगेको चोटले पनि यस्तो हुन्छ ।
डाक्टरलाई देखाउने अवस्था
विविध कारणल यस्तो हुने भएकाले ठूलै रोग पो लाग्यो कि भनेर आत्तिने गर्नुहुँदैन । आफूले कति पीर, चिन्ता र तनाव लिइरहेका अवस्था छ त्यतातिर ध्यान दिने र त्यसलाई कम गर्ने पहिलो उपाय हो । प्यारालाइसिसका संकेत देखियो भने चाहिँ डाक्टरलाई देखाउनुपर्छ । यदि निकै कमजोरी महशुस भयो, झमझमाइरहँदा हातले केही समाउन मुश्किल पर्न थाल्यो र हिँड्न मुश्किल भयो भने डाक्टरलाई देखाउनुपर्छ । त्यसैगरी ढाड, गर्धन दुख्यो भने स्पाइनलको समस्या हुन सक्छ । झमmभमाइरहेको अवस्थामा मांशपेशी सुक्दै गए, हत्केला सुक्दै गए भनेपनि समस्या जटिल भएको ठान्नुपर्छ  ।
यस्तो भए के गर्ने ?
दुईचार दिन झमझमायो र निको भयो भने केही गर्नुपर्दैन । लगातार लामो समय झमझमायो भने अस्पताल गइहाल्नुपर्छ । सुरुमा ब्लडमा सुगरको मात्रा जाँच्नुपर्छ । त्यसपछि बाथरोग भएको वा नभएको छुट्याउन जाँच गर्नुपर्छ ।  यसरी प्रक्रियागत रुपमा जाँच गर्दा केही देखिएन भने साइक्याष्ट्रिक र न्युरोलोजिष्ट वा न्युरो सर्जनलाई देखाउनुपर्छ ।
swasthyakhabar

मृगौला रोगको कुनै पनि लक्षण हुँदैन । लक्षणको आधारमा उपचार गर्ने सोच भने धेरै ढीलो भैसकेको हुनसक्छ । मृगौला बिग्रेर फेल हुने अवस्थामा नपुगेसम्म कुनै लक्षण नै देखिँदैन । हामीले मेरो मधुमेह ठीक भएकोले मृगौैला पनि ठीक रहन्छ, लक्षण देखा परेपछि मात्र मृगौला जचाउँछु भन्ने सोच्ने हो भने पछि धेरै क्षति ब्यहोर्नु पर्ने हुन्छ । त्यसैले मधुमेह भएका बिरामीले बेलाबेला मृगौला परीक्षण गराइरहनु पर्छ ।


मधुमेहलाई नियन्त्रणमा राख्न सके मृगौलाका गम्भीर समस्याबाट बँच्न सकिन्छ । त्यसैले कम्तीमा पनि ६ महिनामा एकपटक रक्तचाप र पिसावमा अल्बुमिनको परीक्षण गराउनु पर्छ । चिकित्सकको सल्लाह अनुसार मात्र उच्च रक्तचापको सेवन गरेमा पनि मृगौला रोगको सम्भावना कम गर्न सकिन्छ । मधुमेहीले  नियमित शारीरिक व्यायाम र खानामा निकै ध्यान पु¥याउनु पर्छ । अर्को महत्वपूर्ण कुरा मधुमेहका बिरामीले धूमपान र मद्यपान गर्नै हुँदैन । स्वास्थ्य खबर बाट ।

एजेन्सी – के तपाईलाई लामुखट्टेले सताएको छ ? लामुखट्टे भगाउन धुप बाल्नु हुन्छ ? यसले स्वास्थ्यमा असर गर्न सक्छ । गर्मीले झुलमा सुत्नै नसकिने । चिन्ता नगर्नुहोस् । गमलामा राख्न सकिने केही बिरुवाले लामुखट्टे भगाउन मद्धत गर्छ ।
तुलसी : लामखुट्टे भगाउने सजिलो उपाय तुलसीको बोट हो । तुलसी रोपेको गमलालाई बालकोनी वा झ्याल नजिक राख्नुहोस । तुलसीबाट आउने बासनले लामखुट्टेलाई भगाउँछ । राती सुत्नुअघि तुलसीको पात अनुहार लगायत शरिरका विभिन्न भागमा दल्दा पनि लामखुट्टेले टोक्ने सम्भावना कम रहन्छ ।

कागती वा त्यसको फुल : कागतीको फुलले पनि लामखुट्टे भगाउँछ । तर, यो निश्चित मौसममा मात्र फुल्ने भएकोले आवश्यक परेको समयमा पाउन सकिदैन ।
मेरिगोल्ड : तिहारे फुल समेत भनिने मेरिगोल्डको पाइरेथ्रम नाम गरेको तत्वल लामखुट्टे भगाइदिन्छ । सानो गमलामा पनि प्राय सबै मौसममा हुने यो फुल बरान्डामा लगाइदिनुहोस तपाईको घरभित्र कहिल्यै पनि लामखुट्टे प्रवेश गर्दैन । यसलाई हजारी वा सयपत्री फुल पनि भनिन्छ ।

लेभेन्डर : हल्का प्याजी रंगको लेभेन्डरको फुलले पनि लामखुट्टे भगाइदिन्छ । घरको बगैचा सजाउन प्रयोग गरिने यस फुलको वरिपरि कहिल्यै लामखुट्टे आउदैन ।

लामुखट्टेले मलेरिया, डेंगू जस्ता प्राणघातक रोग लाग्ने भएकाले यी बिरुवाको साथै अन्य सावधानी पनि अपनाउनु होला । यी बिरुवा कार्यालय, होटल, रेष्टुरन्ट लगायतका स्थानमा केही उपयोगी हुनसक्छ ।
swasthyakhaba

एजेन्सी – शरीरका महत्वपूर्ण अंगहरुमध्ये लिभर अर्थात् कलेजो एक प्रमुख अंग हो । यसले शरीरका हानिकारक विषादीलाई बाहिर फाली शरीर स्वस्थ बनाउँछ । शरीरको विषादीयुक्त तत्वलाई बाहिर फालिदिने क्रममा यो अंगमाथि अत्यधिक दबाबका साथै संक्रमणको पनि जोखिम हुन्छ । त्यसैले लिभर आफैमा एक संवेदनशिल अंग हो ।  हेपाटाइटिसबाट बच्न पनि लिभरको काम र यसमा आउने सम्भावित समस्याको जानाकारी लिइरहनुपर्छ । सामान्यतया यी लक्षण देखिएमा कलेजोमा खराबी छ भन्ने बुझ्नुपर्छ  ।
भोक हराउनु :  कलेजोमा समस्याको पहिलो लक्षण भनेको खानामा रुची नहुनु हो  । शरीरले भिटामिन र खनिज  लिन सक्दैन । जसका कारण शरीरमा अल्छीपना आउछ र कमजोर हुन्छ । तसर्थ १ सातादेखि भोक लाग्न छाडेको छ भने कलेजोमा समस्या छ कि भनेर शंका गर्नुपर्ने हुन्छ।
वाकवाकी लाग्नु : कलेजोमा हानी भएको अर्को लक्षण चक्कर लाग्नु र बान्ता आउनु हो । लिभरले हानीकारक र विषादीयुक्त तत्वलाई बोकेर लैजाने क्रममा कलेजोमा बढी लोड पर्न जादा बान्ता आउने र चक्कर लाग्ने हुन्छ । यसले अपच र पेटमा अन्य पीडा हुन्छ । जसका कारण वारम्बार वान्ता आउछ । तसर्थ केही खानेकुरा खाँदा वाकवाकी वा वान्ता आउछ भने तत्काल चिकित्सकको सल्लाह लिनुहोस ।
आँखाको रंग परिवर्तन हुनु : जन्डिस वा हेपाटाइटिसको मुख्य लक्षण आँखा र छाला पहेलो हुनु हो । बिहानीपख आँखाको रंगमा सामान्य परिवर्तन भएमा यसले कलेजोमा गडबढी भएको संकेत गर्छ । तसर्थ आँखाको रंगमा केही परिवर्तन हुनासाथ लिभर बिग्रिएको शंका गर्नुपर्छ ।
कालो पिसाब : लिभरले राम्रोसँग काम गर्न छोडेपछि ‘बाईल साल्ट’को उत्पादनमा बृद्धि हुन्छ । नून टुक्रिन नसक्दा शरीरमा तितो र कालो पानी जम्मा हुन्छ । यो कालोपानी पिसाब तथा दिसामा जान्छ र पिसाबको रंग नै बदलेर कालो बनाइदिन्छ । यसले जन्डिसको लक्षण संकेत गर्छ ।
पेट दुख्ने र सुन्निनेः कलेजो पेटको माथिल्लो दाँयाँ भागमा रहेको हुन्छ । यो भागमा हल्का दुख्नु वा असजिलो हुनु भएको लिभरमा केही समस्या आएको संकेत हो । कलेजो सुन्निएर माथिल्लो पेट दुखेको अनुभव हुन्छ ।
पैताला फुल्नु : त्यसो त पैताला फुल्ने विभिन्न कारण हुन्छन् । ती मध्येको एउटा कारण कलेजोमा आउने समस्या पनि हो । कलेजोले उत्तेजक पर्दाथलाई फाल्न नसक्दा काम नलाग्ने चिजहरु जम्मा भई रक्त प्रबाहमा समस्या हुन्छ  पैताला फुल्छ । काम नलाग्ने चिजहरु पैताला लगाएका शरीरका अन्य अंगमा जम्मा हुन्छन् । अत्यधिक मदिरा सेबन गर्ने हुनुहुन्छ भने तपाईलाई लिभरको समस्या हुन सक्छ ।
swasthyakhabar

रगत जाँच्नेदेखि लिएर 'सिटिस्क्यान', 'एमआरआई'सम्म गरेर धेरै पैसा खर्च गरिसकेँ र पनि टाउको दुखाइ ठीक भएन।
के गर्ने होला?

यी वाक्यांशहरू आजभोलि चलनचल्तीका अभिव्यक्ति जस्तै भइसकेका छन्। स्वास्थ्य विज्ञानअनुसार पनि मान्छेलाई सबैभन्दा बढी पिरोल्ने लक्षण टाउको दुखाइ नै हो। तर, चिकित्सा शिक्षामा त्यति ज्ञान नभएका व्यक्तिहरू भने यसलाई कि त गिदीको समस्या या आफैंमा एउटा रोग हो भन्ने भ्रममा पर्छन्।

यो लेखको उद्देश्य व्यक्तिलाई गलत भ्रमबाट मुक्त गरी परीक्षणको नाममा अन्धाधुन्धा पैसा बर्बाद गर्नबाट बचाउनुका साथै आफ्नो मनभित्रका विचार र भावनालाई नियालेर बुझ्न उत्प्रेरित गर्नु हो। किनकि, टाउको दुखाइको ९८.५ प्रतिशत कारण मानसिक समस्या वा रोग हो। यदि टाउको दुखाइ ६ महिनाभन्दा बढी समयसम्म निरन्तर रूपमा छ भने झन्डै शतप्रतिशत नै मानसिक कारण हुन सक्छ।

जीवनको कुनै न कुनै क्षणमा झन्डै शतप्रतिशत व्यक्तिले टाउको दुखाइको अनुभव गरेको हुन्छ। यो एउटा विश्वव्यापी समस्या हो। हामीहरू सुरुसुरुमा त कुनै खास महत्व दिँदैनौं। 'पेन किलर' खाएर टार्छौं। तर जब टाउको निकै साह्रो दुख्छ वा दुखाइ नियमित हुन थाल्छ, यो विकराल समस्याका रूपमा अगाडि आउँछ। अनि हामी 'ट्युमर' नै हो कि भनेर आत्तिन्छौं।

वर्षौं टाउको दुखाइको समस्याबाट पीडित भएका व्यक्ति, उपचार गराएर पनि टाउको दुखाइबाट मुक्ति नपाएर 'सिटिस्क्यान', 'एमआरआई' लगायतका विभिन्न आधुनिक रोग अन्वेषणका रिपोर्टहरूका भारी बोकेर विभिन्न उपचार गृहहरूमा भौतारिरहेका देख्न सकिन्छ।

कसरी दुख्छ टाउको?

धेरै मानिसको भ्रम के छ भने टाउको दुख्नु भनेको गिदी दुख्नु हो। वास्तवमा गिदीमा कुनै संवेदना पुर्याउन सक्ने क्षमता नै छैन। शल्यचिकित्सकहरूको भनाइअनुसार गिदीको शल्यक्रिया गर्दा यसलाई 'एनेस्थेसिया' अर्थात् संवेदनाश गर्नुपर्ने आवश्यकता पर्दैन।

टाउको दुखाइ गिदीभन्दा बाहिर रहेका 'रिसेप्टर' हरूको उत्तेजनाबाट हुने हो। र, मांसपेशीहरू हाम्रो मस्तिष्क तनावयुक्त भएका बेला बढी कसिने गर्छन्। त्यस्तै रिसेप्ट्रहरू टाउकोका अरू विभिन्न भागहरूमा हुन्छन्, जस्तै छाला, आँखा, कान (भित्री, बाहिरी), जोर्नी, दाँत, जिब्रो, साइनस (हाडभित्र हावा भरिने ठाउँ), मेरुदण्डका माथिल्ला हाडहरू आदि। चस-चस घोच्ने, कञ्चटमा चट्किने, टाउको भारी भइरहने, टाउको पोलेको-पोलेकोजस्तो हुने आदि विभिन्न प्रकारले टाउको दुख्ने गर्छ।

दुखाइको तीव्रता

टाउको दुखाइको तीव्रता फरक-फरक प्रकारको हुन्छ। कसैलाई सहन सक्ने गरी भारी हुन्छ। कसैलाई भने यति बेस्सरी दुख्छ कि उसले आफ्नो टाउको दुखाइ शान्त पार्न कपाल लुछ्ने या टाउको कुनै साह्रो वस्तुमा ठोक्काउने पनि गर्न सक्छ।

दुख्ने कारण

माथि भने झैं टाउको दुख्नु एउटा लक्षणमात्र हो। अहिलेसम्म पत्ता लागेका कुनै पनि रोगहरूका कारण टाउको दुख्न सक्छ। त्यसैले सम्पूर्ण कारणहरू उल्लेख गर्न सम्भवै हुँदैन। तसर्थ प्रमुख कारणहरू मात्र यहाँ उल्लेख गरिन्छ।

दुखाइ र मानसिक रोग

रोगहरूको अन्तर्राष्ट्रिय वर्गीकरणको दसौं प्रकाशन 'आईसीडी-टेन' अनुसार नेपाललगायत विभिन्न देशमा दीर्घ रूपमा टाउको दुख्ने व्यक्तिहरूमध्ये, ८२ प्रतिशतलाई टाउकोको मांसपेशीको तनावका कारण टाउको दुखेको पाइएको छ। यसलाई 'टेन्सन हेडेक' पनि भनिन्छ।

त्यस्तै १६ प्रतिशत 'माइग्रेन'बाट पीडित छन्। निकै कम व्यक्तिहरू यी दुईबाहेक अन्य समस्याका कारणले टाउको दुखाइ भोग्छन् भन्ने निष्कर्ष निकाल्न सकिन्छ। यी दुवै खालका दुखाइ ज्यानका लागि खतरनाक छैनन्। तर, यी दुवै प्रकारका दुखाइ मानसिक कारणको उपज भएकाले 'क्रोनिक' रूप लिँदै जान्छन्।

तनावका कारण दुख्ने टाउको 'टेन्सन हेडेक'का मुख्य दुई कारणहरूमा मानसिक रोगहरूः डिप्रेसन र एनजाइटी अर्थात् आत्तिने रोग हुन्। हाम्रोजस्तो समाज, जहाँ मनको विचार र भावना पोख्ने प्रवृत्ति कम छ। मानिसमा यी नकारात्मक समवेदनाहरू थुप्रदै जान्छन्।

अति भएपछि टाउको मात्र होइन जिउका अरू भाग पनि दुख्न थाल्छन्। पेन किलरजस्ता औषधि खाएर चार÷पाँच घन्टालाई ठीक हुन्छ, तर दुखाइ भने रहिरहन्छ। यदि डिप्रेसन र एनजाइटीलाई नै उपचार गर्यो भने टाउको दुखाइ सदाका लागि हराउँछ।

केही टाउको दुखाइ भने स्थितिजन्य पनि हुन्छन्। जुन मान्छेको मानसिक अवस्था वा व्यक्तित्वसँग सम्बन्धित हुन्छ। कसैको टाउको दुखाइ रिस उठेपछि हुन्छ, कसैलाई पुस्तक, पत्रिका आदि अध्ययन गरेपछि हुन्छ।कसै-कसैले शारीरिक थकाइले गर्दा टाउको दुख्यो भन्छन्। वास्तवमा थकाइ भने डिप्रेसनको कारणले हुन्छ। कोहीलाई घाममा बढी हिँडेमा वा अफिसमा गएका बेला दुखाइ तीव्र हुन्छ।

जे भए पनि झन्डै शतप्रतिशत टाउको दुखाइका कारण मानसिक रोग वा समस्या भएको प्रमाणित भइसकेको छ। डिप्रेसन र एनजाइटीको प्रश्नावलीको प्रयोग गरेर मानसिक रोग विशेषज्ञले करिब आधा घन्टाभित्रै व्यक्तिको मानसिक स्थिति सजिलै पत्ता लगाउन सक्छन्।

स्थितिको ज्ञान भएपछि टाउको दुखाइको सजिलै उपचार गर्न सक्छन्। त्यसैले टाउको दुखाइ या त मानसिक रोगको एउटा लक्षण हुन सक्छ वा स्थितिजन्य हुन सक्छ।

टाउकोका विभिन्न भागहरूमा समस्या र दुखाइ

आँखा, नाक, कान वा अरू भागहरूमा भएको रोगहरूका कारणले पनि कहिलेकाहीँ टाउको दुख्न सक्छ। जस्तैः दृष्टि कमजोर, आँखाका मांसपेशीहरूको कमजोरी, कानको संक्रमण, साइनसको संक्रमण, दाँतको समस्या आदि।
तीव्र सामाजिक र आर्थिक परिवर्तन, आधुनिकीकरण, अत्याधुनिक सञ्चारको पहुँच, अस्वाभाविक ÷ अव्यवस्थित सहरीकरण, असीमित इच्छा र आकांक्षा, अस्वस्थ प्रतिस्पर्धा, अप्राकृतिक जीवनशैली र खानपान आदिका कारण नेपाली समाज पनि अछुतो हुने कुरै भएन। ती कारकहरूको उपजस्वरूप नेपाली समाजमा चाहे नवयुवक÷यौवना किन नहुन या वयस्क या वृद्धवृद्धा किन नहुन्, ती सबैमा तनाव, बेचैनी र टाउको दुखाइ अत्यधिक रूपमा बढ्दै गएको पाइन्छ।
ज्वरो आएका बेला टाउको दुखाइ शारीरिक तापक्रमको कारणले हुन सक्छ। यस्तो बेलामा यी रोगका अरू लक्षणहरू पनि देखा पर्छन्। सम्बन्धित समस्या निराकरण हुनासाथ टाउको दुखाइ पनि निको हुने हुन्छ।

टाउकोमा लागेको चोट र दुखाइ

टाउकोमा लागेको चोटका कारणले गर्दा हुने दुखाइ त सर्वविदितै छ। टाउकोमा चोट लागेपछि यदि घाइते बेहोस भएको छ र बेलाबेलामा बान्ता पनि गरिरहेको छ भने मस्तिष्कको कुनै भागमा रक्तस्राव भएको या सुन्निएको हुन सक्ने बढी सम्भावना हुन्छ। बाहिरी चोट नदेखिए पनि यस्तो अवस्था निकै खतरनाक हुने भएकोले घाइतेलाई तुरुन्त अस्पताल लगिहाल्नुपर्छ।

ट्युमर, संक्रमक रोग र दुखाइ

मस्तिष्कभित्र कुनै कारणले चाप बढेमा टाउको दुख्न सक्छ। मस्तिष्कभित्रको रासायनिक तरल पदार्थको ट्युमर वा संक्रमणले रोकावट ल्याउन सक्छ। यसले तरल पदार्थको मात्रा बढाइदिन्छ र गिदीमा चाप दिन्छ।

यसको कारणले टाउको दुखाइ बिस्तारै बढ्दै जान्छ। तर, यो अवस्थामा अन्य लक्षणहरू पनि हुन्छन्। जस्तैः होस हराउने, बान्ता हुने, प्रायजसो टाउको भारी भइरहने र भारीपन प्रायः बिहान सबेरै बढी हुने हुन्छ।

रासायनिक गडबडी

शरीरमा रासायनिक गडबडी भएर पनि टाउको दुख्न सक्छ। अक्सिजनको कमी, चिनीको कमी आदिका कारण। 'डाइलेइसिस' गरिरहेका बिरामीहरूमा पनि रासायनिक गडबडीले गर्दा टाउको दुख्ने हुन सक्छ। मादक पदार्थमा बानी परेका व्यक्तिले मादक पदार्थ नपाउँदा पनि टाउको दुख्ने हुन्छ।

यस्तो टाउको दुखाइ शरीरमा हुने रासायनिक गडबडीसँग सम्बन्धित छ। रासायनिक गडबडीको पहिचान र निदान नै टाउको दुखाइको उपचार हो। महिनावारी हुनु अगाडिको टाउको दुखाइ चाहिँ 'हार्मोन'को गडबडीसँग सम्बन्धित छ।

उच्च रक्तचाप र दुखाइ

उच्च रक्तचापलाई पनि टाउको दुखाइको एक कारक मानिएको छ। तर उच्च रक्तचाप भएकाहरूमध्ये निकै सानो संख्यालाई मात्र टाउको दुख्ने हुन्छ। अझ विडम्बनाको कुरा के छ भने रक्तचाप बढ्नुको कारण पनि धेरैजसो मानसिक तनाव वा 'स्ट्रेस' नै हो।

उच्च रक्तचाप पनि टाउको दुखाइ झैं एउटा रोग नभई लक्षणमात्र हो। तर, मानिसले यसलाई रोगको संज्ञा दिएर औषधि खाएर पन्छाउन खोज्छन्। किनकि, बेवास्ताका कारणले उनीहरू आफ्नो मनको समस्या र जीवनशैलीमा ध्यान र समय दिन चाहँदैनन्।

उच्च रक्तचापले हुने टाउको दुखाइ पछिल्लो भागमा केन्द्रित हुन्छ। तर, टाउको दुख्न सुरु भएपछि रक्तचाप परीक्षण गराउनेमध्ये कतिको त आत्तिएर रक्तचाप बढेको पनि हुन सक्छ।

उपचार

यो स्पस्ट हुन्छ कि टाउको दुखाइ आफैंमा रोग नभई विभिन्न रोगको लक्षण हो। त्यसैले उपचार पनि सोहीअनुसार गरिनुपर्छ। कुनै रोगको लक्षणको रूपमा उब्जिएको टाउको दुखाइ त्यो रोगको उपचारपछि निको हुने हुन्छ। 'पेन किलर' मात्र खाइरहने हो भने त्यसको नकारात्मक असरको भार वहन गर्नुपर्ने हुन्छ।

हाल नेपालमा टाउको दुखाइको उपचारका लागि केही मनोवैज्ञानिक केन्द्रहरू पनि खोलिएका छन्। यी केन्द्रहरूमा 'रिल्याक्सेसन' का विभिन्न विधिहरूद्वारा उपचार गरिन्छ। त्यस्ता उपचार प्रविधिहरूद्वारा दीर्घकालीन रूपमा पूर्ण सफलता मिल्न सक्छ।

तर, क्षणिक रूपमा दुखेका बेला भने औषधिको पनि जरुरत हुन्छ। टाउको दुखाइ सर्वव्यापी समस्या भए पनि यसमाथि पूर्ण विजय प्राप्त हुन सकेको भने छैन। यसको मुख्य कारण हामीलाई मानसिक स्वास्थ्यबारे ज्ञानको कमी हुनु हो। यो ज्ञानको कमी भएको ठाउँमा पनि उपलब्ध उपचार पद्धति र औषधिद्वारा रोगलाई नियन्त्रणमा राख्न सकिन्छ।

उपचारका लागि मनोवैज्ञानिक, मनोशारीरिक परामर्श, विविध निदानात्मक पद्धतिहरू अपनाउँदै बिरामीको विचारमै परिवर्तन गराउनु पर्ने हुन सक्छ। त्यसका लागि मनोचिकित्सक, स्नायु चिकित्सक र मनोवैज्ञानिक परामर्शदाताको संयुक्त प्रयासबाट सबैखाले टाउको दुखाइको निदान र सफल उपचार गर्न सकिन्छ। नर्भिकमा यी सबै उपचारात्मक पद्धतिहरू उपलब्ध छन्।
annapurnapost

सागसब्जीमा बेथे ‘चौलाई’ एक प्रकारको तरकारी को छुट्टै स्थान छ । दुनियाँभरका मानिस यसको उपयोग तरकारी र खानाका रुपमा स्वास्थ्य लाभका रुपमा गर्छन् । यो अनेकौ औषधीय गुणहरुले भरिएको हुन्छ ।
बेथे,एक प्रकारको तरकारी दुई किसिमका हुन्छ, एक सामान्य हरियो पात भएको र अर्को रातो पात भएको हुन्छ । यसले खोकी लाग्ने समस्या र पित्तको नाश गर्छ जसले रक्त विकार टाढा हुन्छ । पेट र कब्जियतका लागि चौलाईको तरकारी एकदमै उत्तम मानिन्छ ।

बेथेको तरकारी नियमित सेवन गरेमा वाथ  युरिक एसिड, रक्त र त्वचा विकार टाढा हुन्छ । सबैभन्दा ठूलो गुण भनेको शरीरमा भएक सबै प्रकारका विषहरुको निवारण गर्नु हो । यसकारण यसलाई विषदन नाम दिइएको छ । यसको डाठ र पातमा पौष्टिक तत्वहरुको प्रचुर मात्रा पाइन्छ । पेट र कब्जियतका लागि चौलाई एकदमै उत्तम मानिन्छ ।
बेथेमा कार्बोहाइड्रेट, प्रोटिन, क्याल्सियम र भिटामिन ए, मिनिरल्स र आइरन प्रचुर मात्रामा पाइन्छ । यसमा सोना धातु पनि पाइन्छ जो कुनै अन्य सागसब्जीमा पाइँदैन ।



औषधिका रुपमा बेथेका पंचागं अर्थात पाँच अंग जरा, डाठ, पात, फल र फूल०लाई प्रयोग गरिन्छ । यसको डाठ र पातमा प्रोटीन, खनिज, भिटामिन ए, सी प्रचुर मात्रामा हुन्छ ।
भनिन्छ कुनै प्रकारको पनि छाला रोग यसको पात पिसेर २१ दिनसम्म लेप लगाउँदा ठिक हुन्छ । शरीरमा यदि कतै पनि रगत बगिरहेको छ र रोकिएको छैन् भने रातो पात भएको बेथेको जरालाई पानीमा पिसेर पिएमा रगत बग्न रोकिन्छ ।

एकपटक पिउँदा रोकिएन भने १२ घण्टापछि दोस्रोपटक पिउनुपर्छ । पाठेघर होस् वा मलद्वारबाट रगत बग्नु र रुघा लागेर सिगान बग्ने समस्याका लागि यो उपयोगी हुन्छ । गर्भवतीबाट रगत बग्दा तुरुन्तै जरालाई पानीमा पिसेको रस पिएमा झर्न लागेको गर्भ रोकिन्छ । जसलाई गर्भ खस्ने समस्या छ ती महिलाहरुले मासिक धर्म रजस्वलाको समयमा हरेक जरालाई पानीमा पिसेर चामलको पानीसँग पिउँदा ठिक हुन्छ ।
सुजनलाई कम गर्छः ऐमरैन्थ अर्थात बेथेको तेल र पेप्टाइडमा एन्टी इफ्लेमेन्टरी गुण हुन्छ जसले दुःखाई र सुजन कम गर्नमा मद्दत गर्छ । यो पुरानो स्थितीका लागि एकदमै महत्वपूर्ण हुन्छ जहाँ सुजनले स्वास्थ्यलाई प्रभावित गरिरहेको हुन्छ ।
पिलो , डण्डिफोर र दाग: फोडा र डण्डिफोरमा बेथेका पातहरुको पुल्टिस बनाएर लगाउँदा चाँडै पाकेर फुट्छ । सुजन भएमा त्यो ठाउँमा यसको लेप लगाउँदा सुजन टाढा हुन्छ ।
तौल घटाउन मद्दत गर्छः प्रोटीन रक्तमा इन्सुलिनको स्तर कम गरेर हार्मोन बढाएर भोकलाई दबाउँछ जसकारण भोकको महसुस कम हुन्छ । लगभग १५ प्रतिशत बेथेमा प्रोटीन हुन्छ जो तौल घटाउन मद्दतगार छ ।
रक्तचाप कम गर्छः अध्ययनका अनुसार ऐमरेन्थमा रहेको फाइबर र फिटोन्यूट्रीएन्ट्स नामक तत्वले रक्तचापलाई कम गर्नमा मद्दत गर्छ । जसकारण यो कोलेस्ट्रल, सुजन र रक्तचापसँग प्रभावकारी ढंगबाट लड्छ र मुटु स्वस्थ राख्छ ।

शरीरमा रगत बढाउँछः औषधिका रुपमा बेथेको जरा, पात र विउ सबै प्रयोग गरिन्छ । यसका पाताहरु र विउमा प्रोटीन, भिटामिन ए र सी प्रचुर मात्रामा हुन्छ । ऐमरैन्थ अर्थात बेथेको साग एनिमिया रोगसँग लड्ने सबैभन्दा उत्तम उपाय हो । यसको सेवनबाट शरीरमा रगतको कमीलाई हटाउँछ । शरीरमा रगतको कमी दुर गर्नका लागि यसको सेवन सब्जी वा सुप ९झोल०का रुपमा गर्नुपर्छ ।
क्यान्सरको रोकथामः एमरैन्थमा भएको पेप्टाइड्स शरीरमा सुजनलाई हटाउने र क्यान्सरको विकास रोक्नमा पनि एकदमै मद्दतगार हुन्छ । यसमा रहेको एन्टी अक्सीडेट कोशिकाहरुलाई क्षतिग्रस्त हुनबाट बचाउँछ । जसले क्यान्सर रोक्न मद्दत गर्छ ।
पाचनमा सहजता : ऐमरैन्थमा रहेको फाइबर र अमिनो एसिडका कारण यसले पचाउनमा एकदमै सहज हुन्छ । यसमा रहेको फाइबरका कारण यसले आन्दामा चिप्कएको मल९दिशा०लाई निकालेर बाहिर धकेल्नमा मद्दत गर्छ जसले पेट सफा हुन्छ र पचाउने शक्ति मिल्छ । यसैकारण यसलाई पारम्परिक रुपमा रोगसँग लडिरहेका विरामीलाई दिइन्छ ।
पिसाबमा जलनः पिशाबमा हुने जलन रोक्नका लागि बेथेको रसको केही दिनसम्म सेवन गर्दा मुत्रवृद्धि हुन्छ र जलन ठिक हुन्छ ।
रक्त बवासीरः  रक्त बवासीर वा मूत्र पिशाबमा रगत आउने समस्या, बेथेको पात पिसेर मिश्री मिलाएर शर्बत बनाएर ३ दिनसम्म लगातार पिएमा ठिक हुन्छ ।
प्रतिरक्षा प्रणाली बोलियो बनाउँछः ऐमरैन्थको एउटा अर्को स्वास्थ्य लाभ पनि छ जसमा रहेको भिटामिन, खनिज र शक्तिशाली एन्टी अक्सिडेन्टले हाम्रो शरीरको प्रतिरक्षा प्रणाली ठिक राख्न मद्दत गर्छ । यसकारण यदि तपाईको प्रतिरक्षा प्रणाली कमजोर छ भने तपाई बेथे सागको प्रयोग गर्नुस् ।
स्तनको आकार बढाउका लागिः महिलाहरुले आफ्नो स्तन बढाउन चाँहेमा अरहरको दालसँग बेथेको साग पकाएर ४० दिनसम्म लगातार खानुपर्छ । जरा काटेर फाल्नु हुँदैन यो पनि पकाउनुपर्छ ।
एनर्जी बुस्टरः  केही सब्जिहरु र अनाजहरुमा आवश्यक अमीनो एसिडको मात्रा कम हुन्छ । तर, बेथेमा लाइसिन एकदमै धेरै मात्रा हुने भएका कारण यो क्याल्सियमको अवशोषित गर्नका लागि शरीरलाई मद्दत गर्छ । यसकारण बेथे मांसपेशिको निर्माण र उर्जा उत्पादनका लागि एकदमै उपयोगी छ ।
कपाल फुल्ने र सेतो हुन रोक्छः यदि तपाईको कपाल समय नपुगेरै युवाअवस्थामै फुल्ने समस्या छ भने बेथे सागले समाधान गर्नसक्छ । यो कपाल असमयमा सेतो हुनबाट रोक्न एकदमै प्रभावी उपाय हो । बेथेलाई आफ्नो आहार खानामा समावेश गरे तपाई यो समस्याबाट छुटकारा पाउन सक्नुहुन्छ ।
पत्थरीः रिपोर्टअनुसार पत्थरी भएको छ भने बेथेको साग चालिसदिनसम्म प्रतिदिन खाएमा पत्थरी गल्छ ।-दैनिक नेपाल

रुस । ६ वर्षीया विरसाविया बोरनको जीवन अनौठो छ । आम मानिसको मुटु शरीरभित्र धड्किन्छ तर यी बालिकाको मुटु शरीरको बाहिर नै धड्कन्छ ।


रुस घर भएकी बोरन हालसालै आफ्नी आमासँग दक्षिण फ्लोरिडामा बसाई सरिन् । बोरन जन्मदेखि नै विभिन्न रोगहरुको शिकार भएकी थिइन् ।

पेन्टालोजी अफ क्यान्ट्रेल नामक रोगका कारण उनी पीडित छिन् । यो एउटा यस्तो दुलर्भ स्वास्थ्य अवस्था हो, जुन १० लाख मानिसमध्ये एक जनामा देखापर्दछ ।
बोरनकी आमा डारी बोरन भन्छिन्, ‘जब म गर्भवती थिएँ, डाक्टरहरुले मेरो बच्चा जिउँदो नजन्मिने बताएका थिए ।’ विरसाविया अन्य हिसामा अरु आम बालिकाजस्तै छिन् । उनलाई पेन्टिङ गर्न र वियोन्सको गीतमा झुम्न असाध्यै मन पराउँछिन् ।



अहिले एक चिकित्सक उनको उपचारप्रति आशावान छन् । यद्यपि अहिले बालिकाको सर्जरी गर्न मिल्दैन किनकी उनको पल्मोनरी अरोटामा ब्लड प्रेसर उच्च छ । आउने वर्ष एकपटक पुन बालिकाको स्वास्थ्य परीक्षण गरिनेछ र उनको अपरेशन गर्न सकिने नसकिने बिषयमा निश्चित गरिनेछ ।


श्रीमती बोरन एक एकल महिला हुन् र बालिकाको उपचारको लागि सहयोगको अपिल गरेकी छिन् । उनलाई बालिकाको औषधी र उपचार खर्च जुटाउन धौधौ छ । विरसाविया चिसोमा बस्न सक्दिनन्, यसकारण उनी फ्लोरिडा सरेकी हुन् । एजेन्सीकाे सहयाेगमा
purbelinews

जाजरकोट– मह उत्पादनका लागि निकै उर्वर मानिएको जाजरकोटमा अज्ञात रोगले माहुरी धमाधम मर्न थालेका छन्। ठूलो संख्यामा माहुरी मर्न थालेपछि किसान मर्कामा परेका छन्।

छटपटाउने, पखेट्टा नचल्ने, खुट्टा लुलो हुने, उड्न नसक्ने जस्ता लक्षण देखिँदै माहुरी मर्न थालेको लहँका माहुरी कृषक केशव रावलले बताए। उनले पहिचान नै नभएको रोगका काण ठूलो संख्यामा माहुरी धमाधम मर्न थालेको बताए। मह उत्पादनका लागि पकेट क्षेत्र मानिएको जिल्लाको खलंगा, डाँडागाँउ र लहँमा नखुटिएको रोगले मौरी धमाकम मर्न थालेको किसान बताउँछन्। व्यावसायिक रुपमा मह उत्पादन गरिरहेका किसान मौरी मरेका कारण घारहरु रित्तिँदै जान थालेको भन्दै चिन्तामा परेका छन्।

जिल्ला कृषि विकास कार्यालयका कृषि प्रसार अधिकृत मुकेस रामजालीले वनमा मौरीका लागि आवस्यक वातावरण नभएका कारण समस्या आएको बताए। उनले वनमा फूल नहुुनु, चरण क्षेत्रको अभाव हुनु र राम्रो रस नपाएका कारण मौरी मर्ने समस्या आएको बताए। किसानको समस्या बारे कार्यालयमा जानकारी आएको र कार्यालयका प्राविधिकले प्रभावित क्षेत्रमा गएर यथार्थ कुरा बुझेपछि मात्र रोगको पहिचान र उपचारतर्फ लागिने रामजालीले बताए।

प्रभावित क्षेत्र सदरमुकाम खलंगाबाट एक दिनको पैदल दुरीमा रहेकोले कार्यालयका प्राविधि गाउँतर्फ प्रस्थान गरेको उनले बताए। मह उत्पादनका लागि व्यावसायिक रुपमा किसान सक्रिय रहेको जाजरकोटमा अहिले स्थानीय तथा आधुनिक गरी ७ हजार ६ सय मौरीघारबाट मह उत्पादन भइरहेको कार्यालयले जनाएको छ । त्यस्तै कार्यालयका अनुसार ५ सय भन्दा बढी किसानले व्यावसायिक रुपमा मौरी पालन गरिरहेको कार्यालयको तथ्यांक छ। यस वर्ष मात्रै जाजरकोटका मौरी पालक किसानले ३९ दशमलब ६ मेट्रिक टन मह उत्पादन गरी ८७ लाख रुपैयाँ आम्दानी गरेको कार्यालयले जनाएको छ ।
nagariknews

चिल्लो पदार्थका कारण धमनी साँघुरीदे जादा मानिसको मृत्यु पनि हुन सक्दछ । यसलाई एथेरोसक्लेरोसिस पनि भनिन्छ । हालै एक जर्नलमा प्राकाशित एक अध्ययनले अनारको प्रयोगले यस रोगबाट संरक्षण गर्ने र सामान्य प्याथोलोजीसंग सम्बन्धित रोगहरु विरुद्ध लड्ने जनाएको छ । मुसामा गरिएको अध्ययनमा धमनी बन्द भएका मुसाहरुमा पानीसंग दुई हप्तासम्मा अनार खान दिएको थियो । जसले कोलेस्ट्रोलको तह बढायो जुन कम घनत्वका लिपोप्रोटिन साईजसंग सम्बन्धित थियो, त्यस उपचारले धमनीहरुको दुबै मुखहरु खोल्न पुग्यो र धमनी खुल्ला गर्दै लग्यो । यसरी अनारको प्रयोगले मुटुका धमनीहरु सफा र खुला राख्ने कुरा अध्ययनकर्ताहरुले पत्ता लगाए । यसबाट नै अध्ययनकर्ताहरुले निम्न फाईदाजनक प्रभावहरु प्राप्त गर्न सफल भए ।


१. अक्सिडेभिट स्थितिको तहलाई घटाउन सफल भएको ।
२. नली तथा धमनीहरुमा घाउखटिरा निर्माण गर्ने मोनोसाईटिक केमोट्याक्टिक प्रोटिन–१ लाई कम गर्न सफल ।
३. हृदयका अंगहरुमा चिल्लोपदार्थ जम्मा हुने प्रक्रियालाई कम गर्ने ।
४. हृदयमा वृहत रुपमा नछानिने पदार्थहरुको प्रक्रिया घटाउन ।
५. हृदयका अंगहरु अनावश्यक बृदि हुन रोक्न ।
६. इ.सी.जी.का समस्याहरुलाई कम गर्न । -नेपालपाटी   वाट

हामीले स्वस्थ रहनका लागि भरसक प्रयास गरे पनि वरिपरिको वातावरणबाट शरीरमा विषालु तत्वले प्रवेश गरिहाल्छन् । यसरी हावा, पानी, माटो, कस्मेटिक, साबुन आदिको माध्यमबाट प्रवेश गरेमा तत्व रक्त प्रणालीमा पुग्छन् । रगतमा पुगेका खतरनाक तत्वलाई छानेर पिसाबबाट बाहिर निकाल्ने काम मिर्गौलाले गर्छ । बारम्बार अधिक मात्रामा विषालु तत्व छान्नु पर्दा मिर्गौलामाथि दबाब बढ्छ । यसैले मिर्गौलाको कार्यबोझ घटाउन हामीले पनि खानपिनमा होस पु¥याउनु जरुरी हुन्छ । शरीरबाट विषालु तत्व सहज रूपमा बाहिर निकाल्न मिर्गौलालाई सहयोग गर्ने केही खाद्य वस्तु निम्न छन् :


लसुन : बढी मात्रामा सल्फर हुने लसुनलाई शरीरको सफाइ गर्ने प्रकृतिको एक उत्तम वस्तु मानिएको छ । कलेजोमा विषालु तत्व विघटन गर्ने विशेष खालको एन्जाइम उत्पादनमा सघाएर लसुनले शरीरबाट ती वस्तु बाहिर निकाल्न महìवपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्छ ।
स्याउ : उच्च मात्रामा पेक्टिन हुने स्याउले शरीरबाट विषालु तत्व हटाउन मद्दत गर्दछ । घातक गह्रौँ घातुसँग टाँसिएर पेक्टिनले तिनीहरूलाई शरीरबाट बाहिर निकाल्न योगदान गर्छ । यति मात्रा होइन पेक्टिनले कलोजोमा पित्त उत्पादन बढाउने भएकाले विषालु तत्व विघटन प्रक्रिया सहज बन्छ ।
चुकन्दर : गान्टे मूल जस्तो गाढा रातो रङको चुकुन्दरमा एन्टिअक्सिडेन्ट ठूलो परिणाममा हुन्छ । एन्टिअक्सिडेन्टले घातक फ्रिरेडिकललाई निस्तेज पारेर शरीरको रक्षा गर्दछ । कलेजोलाई सजिलो पारेर रगतको सफाइमा समेत चुकुन्दरले मद्दत पु¥याउँछ ।
गाँजर : गाँजरमा भिटामिन ए, बी ६, सी र के तथा पोटासियम र ग्लुटाथियोन पनि हुन्छ । ग्लुटाथियोन प्रोटिनले कलेजोको सफाइमा ठूलो योगदान गर्छ । पकाउँदा ग्लुटाथियोन नष्ट हुने भएकाले गाँजर काँचै खानु राम्रो ।
कागती : शरीरको सफाइमा कागतीलाई चमत्कारी स्रोत मानिएको छ । बढी पित्त उत्पादन गर्न कागतीले कलेजोलाई उत्प्रेरित गर्छ । बिहान कागती हालेर एक गिलास पानी पिउने गरेमा तपाईंको शरीर सफाइमा ठूलो योगदान पुग्छ ।
आलस : मुटुलाई अत्यन्त आवश्यक ओमेगा–३ फ्याटी एसिडको साह्रै राम्रो स्रोत आलसले रगत स्वस्थ राख्न मद्दत पु¥याउँछ । फाइबर समेत धेरै हुने भएकाले विषालु तत्व शरीरबाट बाहिर निकाल्न आलस उपयोगी हुन्छ । यसअतिरिक्त हरियो सागपात, ब्रोकाउलीले पनि शरीरबाट विषालु पदार्थ बाहिर निकाल्न सहयोग गर्छन् ।- एजेन्सी

केराको फलमात्र होइन यसको फूल, पात र डाँठ पनि स्वास्थ्यका लागि फाइदाजनक हुन्छ ।। धेरै केरा खाँदा तौल बढ्छ भन्ने परम्परागत मान्यता छ । वास्तवमा केरामा मानिसलाई शान्त पार्ने तत्व हुन्छ जसले पाचनप्रक्रियालाई सहयोग गर्नुका साथै मेटाबोलिजमलाई तीब्र बनाउँछ । घरमै मानिसको तौल घटाउनका लागि केराको डाँठ एउटा प्रभावकारी माध्यम हो ।


कसरी घटाउछ केराको डाँठले तौल
केराको डाँठ हाँगाँ मा फाइबरको मात्रा धेरै र क्यालोरी कम हुने भएकोले यसको जुसले लामो समयसम्म सन्तुष्टि दिन्छ । जसले कोषमा जम्मा हुने फ्याट र सुगर निस्कासन गर्ने प्रक्रियालाई ढिलाई गर्न सहयोग गर्नुका साथै उर्जा प्रदान गर्छ ।
केराको डाँठले कब्जियतलाई निर्मूल गर्नुका साथै पेट दुख्ने समस्या समेत निको पार्छ । डाँठको जुसमा हुने तत्व किड्नी स्टोनको आकार घटाई त्यसलाई घुलाउन सहयोग गर्छ किनकी यसले शरिरको काम नलाग्ने तरलाई पर्दाथलाई निर्मूल गर्न सहयोग गर्छ । जुसमा हुने फाइबरले कब्जियत निको पार्छ । यसलाई मदिरा र लागू औषधको कूलत हटाउन समेत प्रयोग गरिने बताइन्छ ।
कसरी प्रयोग गर्ने केराको डाँठ  ?
डाँठको बाहिरी पात हटाई डाँठको भित्रि भागलाई टुक्रा टुक्रा काटेर जुस बनाउन सकिन्छ । टुक्रालाई मसिनो हुने गरी पिस्ने र डाँठबाट निस्कोको पानीलाई छानेर एउट भाँडोमा राख्ने । मिठो स्वादका लागि लाईम जुस पनि मिसाउन सक्नुुहुन्छ । यसलाई दैनिक खानुहोस ।
डाँठलाई दुधमा मिसाएर पनि खान सकिन्छ । रातभर डाँठका टुक्रालाई दुधमा भिजाउनहोस । बिहान राम्रोसँग घोल्नुहोस । यसमा अलिकति चिनि मिसाएर स्वादिलो बनाएर खान सक्नुुहुन्छ ।-एजेन्सी

पछिल्लो समयका युवतीहरु सुन्दर देखिनको लागि अनेकन उपायहरु अपनाईरहेका हुन्छन् । सुन्दर युवतीहरुलाई पनि माथिल्लो ओठमाथि आउने रौँले तनाब दिएको हुन्छ । हार्मोन अथवा वंशाणुगत कारणले महिलाहरूको ओठमा बाक्लौ रौँ पलाउन सक्छ । ओठमाथि रौँ आएर दिक्क भएका महिलाले घर बसी–बसी त्यस्ता अनावश्यक रौँबाट यसरी छुटकारा पाउन सक्छन्ः

दूध र बेसार
एक चम्चा बेसार र एक चम्चा दूध मिसाउने । यसलाई औँलाको सहयोगले बिस्तारै रौँ पलाएको ठाउँमा दल्ने र सुक्न दिने । सुकेपछि रगड्ने र अन्त्यमा चिसो पानीले मुख धुने । यसो गर्नाले रौँ कम हुन्छ ।

अण्डा र चिनी
अण्डाको सेतो भागमा मकैको पिठो र अलिकति चिनी मिसाई लेप बनाउने र रौँ आएको ठाउँमा दल्ने । पेस्टलाई सुक्न दिने र आधा घण्टापछि बिस्तारै हटाउने ।

बेसन र बेसार
एक चम्चा बेसन र एक चम्चा बेसारमा अलिकति दूध मिसाएर पेस्ट बनाई रौँ पलाएको ठाउँमा दल्ने र सुकेपछि स्क्रब गरी हटाउनाले रौँ कम हुन्छ ।

चिनी र कागती
चिनीलाई एउटा प्यानमा एक मिनेटसम्म तताउने र यसमा कागतीको रस मिसाएर लेप बन्ने गरी पिस्ने । यसरी बनेको लेपलाई चिसो भएपछि रौँ पलाएको ठाउँमा दल्ने र सुकिसकेपछि ‘सर्कुलर मोसन’मा बिस्तारै रगड्ने । रौँ कम हुन्छ ।
dcnepal

पत्थरीका विभिन्न कारणहरु छन् । पानी कम खानु यो हुनुको मुख्य कारण हो । पिसावमा हुने इन्फेक्सनका कारण पनि पत्थरी हुनसक्छ । युरिक एसिड लगायतका कारणले पनि पत्थरी हुन्छ । प्याराथाइराइड ग्लान्टसगै क्लाल्सियम पनि बढ्ने र स्टोन हुने सम्भावना पनि रहन्छ । पिसाव निस्कासनको बाटो बन्द भएमा  पत्थरी बन्ने डर हुन्छ । मिर्गाैला, युरेटर वा मुत्रथैली जहापनि हुने पत्थरी हुने डर रहन्छ ।
पानी कम खाएमा मिर्गाैलामा ठोस पदार्थको मात्रा ज्यादा हुने भएकाले पत्थरी हुने खतरा रहन्छ । नेपालको सन्दर्भमा मिर्गाैलाको पत्थरी ज्यादा हुन्छ । कहिलेकाहीं ब्लाडरमै पनि संक्रमणले पत्थरी हुनसक्छ, जसलाई हामी सेकेन्डरी स्टोन भन्छौं । इन्फेक्सनको सोर्स छ भने त्यहाँ क्याल्सियम संकलित भएर स्टोन हुनसक्छ ।
प्रोस्टेट बढ्ने अर्को कारण हो । जसका कारणले पूर्णरुपमा पिसाव ननिख्रदा संकलन भएकाले पत्थरी हुनसक्छ । लामो समय पिसाव रोकिरहँदा पनि पत्थरीको डर हुनसक्छ । पत्थरी दुई खालको हुनसक्छ । क्याल्सियम अक्जरेट भनिने पत्थरी सानो खालको हुन्छ र त्यसबाट दुखाई र रगत पनि हुन्छ । फोस्फरस स्टोन भनिने पत्थरी दुखाई रहित हुन्छ र फैलिएर मिर्गाैलाको आकार लिइसकेको हुन्छ । निकै पछिमात्रै यसवारेमा थाहा हुन्छ । यस्तो पत्थरीमा मिर्गाैला असफल हुने सम्भावना ज्यादा रहन्छ ।
-swasthyakhabar

नयाँ खोल्ने विद्यालयले प्राथमिक उपचार कक्ष र जनशक्तिको व्यवस्था नगरेसम्म अनुमति नै नपाउने, नियम नमान्ने विद्यालयको दर्ता खारेजसम्मको कारवाही
काठमाडौं– आगामी शैक्षिक वर्षदेखी देशभरका सबै निजी विद्यालयले अनिवार्य रुपमा एक जना नर्स सहितको उपचार कक्षको व्यवस्था गर्नुपर्ने भएको छ ।
शिक्षा मन्त्रालयले दुई महिनाअघि ल्याएको संस्थागत विद्यालय शुल्क निर्धारण मापदण्ड निर्देशिका अनुसार विद्यार्थी र शिक्षकको सामान्य उपचार गर्न नर्सको व्यवस्था गर्नुपर्ने नयाँ नियम ल्याएको हो ।
विद्यालयको न्यूनतम मापदण्डको ३२ सर्त मध्ये यो एउटा हो ।  उपचार कक्षको व्यवस्था गरेर विद्यार्थी, शिक्षक तथा कर्मचारीहरुको सामान्य स्वास्थ्य उपचार गर्न औषधि, उपकरण र जनशक्तिको व्यवस्था गर्नुपर्ने निर्देशिकामा उल्लेख छ । यो व्यवस्था कार्यान्वयन भए मुलुकभरमा ६ हजार नर्सले रोजगार पाउने छन् ।
‘निर्देशिकामा भएको व्यवस्था निजी विद्यालय सञ्चालककै सहमतीमा ल्याइएको हो,’ शिक्षा विभागका निर्देशक बैकुण्ठ अर्यालले स्वास्थ्य खबरपत्रिकासँग भने, ‘सबै विद्यालयले पालना गर्नुपर्ने हुन्छ ।’
शिक्षा मन्त्री गिरिराजमणि पोखरेलले पनि निर्देशिका कार्यान्वयन गराएर छाड्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन् ।
निजी विद्यालयल सञ्चालकहरुले पनि नर्स राख्नुपर्ने प्रावधानमा समर्थन जनाएका छन् । स्वास्थ्य सेवा दिए बापत विद्यालयले अभिभावकँंग बार्षिक शुल्क लिँदा एकमुष्ट लिएको शुल्कबाट  उपचार कक्षको व्यवस्था गर्नुपर्ने हुन्छ ।
बार्षिक शुल्कमा  खेलकुद, अतिरिक्त क्रियाकलाप, प्रयोगशाला, विद्यालय भवन मर्मत, पुस्तकालय र प्राथमिक उपचार पर्दछन् । बार्षिक शुल्क पनि जभावावी लिन पाइँदैन । दुई महिनाको मासिक शुल्क मात्रै बार्षिक शुल्कका रुपमा लिनु पर्ने हुन्छ । जस्तै एक महिनाको शुल्क दुई हजार छ भने बार्षिक शुल्क लिदा चार हजार मात्रै लिनु पर्ने हुन्छ ।
बार्षिक शुल्क बापत लिएको रकम मध्ये  पूर्व प्राथमिक विद्यालयदेखि माध्यमिक सम्म १० देखि २५ प्रतिशत स्वास्थ्यमा खर्च गर्नुपर्ने प्रावधान छ । निर्देशिका अनुसार नयाँ खोल्ने विद्यालयले प्राथमिक उपचार कक्ष र जनशक्तिको व्यवस्था नगरेसम्म अनुमति नै नपाउने व्यवस्था गरिएको छ । निर्देशिकाले तोकेको मापदण्ड पुरा नगरे पहिलो पटक २५ हजारसम्म जरिवाना, दोस्रो पटक अनुमति स्वीकृत रद्ध गर्नेसम्मको कारबाही गरिने व्यवस्था राखेको छ ।
swasthyakhaba

दमाम (साउदी अरब), २७ चैत । वैदेशिक रोजागारीका सिलसिलामा साउदी अरब आएका नेवार समुदायले नेवारी खानाका विभिन्न परिकारका साथमा नयाँ वर्ष २०७३ को स्वागत गरेका छन् ।


शुक्रबार साउदीको जुबेलस्थित समुद्री तटमा भेला भएका उनीहरुले नेवारी खानासँगै शुभकामना आदानप्रदान गरेका हुन् । नेवारी रीतिरिवाज, परम्परा र मौलिक संस्कृतिको संरक्षण र प्रवद्र्धन गर्ने उद्देश्यअनुरुप नेवारी परिकारका साथ नयाँ वर्ष मनाइएको हो । सो अवसरमा समयबजी, माछा, छोय्ला, चुकौनी, चिउरा, भटमास लगायतका नेवारी परिकार बनाइएको थियो ।

नेवाः समाज साउदी अरबद्वारा आयोजित कार्यक्रममा नेवार समुदायका चाडपर्वका विषयमा समेत चर्चा गरिएको थियो । प्रवासमा रहे पनि नेवारी रीति र परम्परालाई निरन्तरता दिन सबै नेवारी चाडपर्व मनाउने तयारी गरिएको समाजका अध्यक्ष श्रीकृष्ण श्रेष्ठले जानकारी दिनुभयो ।
etajakhabar